Kersttradities in Athene en Griekenland

DE KERSTDAGEN IN GRIEKENLAND
De kerstdagen beginnen op 25 december, de geboorte van Christus en duren tot 6 januari, het feest van Theofanie (θεοφάνη), de doop van Jezus in de Jordaan. De kerstperiode duurt twaalf dagen, dodekaimero (δωδεκαήμερο). In Griekenland is Nieuwjaar niet alleen een moment om het begin van een nieuw jaar te markeren, maar ook onderdeel van de religieuze kersttraditie.

HOE VIEREN DE GRIEKEN KERSTMIS?

Religieuze naleving
Grieken gaan naar de kerk. De belangrijkste mis is om middernacht op kerstavond. De dienst staat bekend als de "Goddelijke liturgie van de geboorte" en viert de geboorte van Jezus Christus.

Vasten
Veel Grieken vasten 40 dagen voorafgaand aan Kerstmis en breken hun vasten met een feestelijke maaltijd na de kerkdienst op kerstavond.

Openbare evenementen en festiviteiten
Veel steden en dorpen organiseren openbare evenementen en festiviteiten tijdens de kerstdagen. Openbare ruimtes worden vaak versierd en er worden kerstmarkten gehouden. Dit zorgt voor een feestelijke sfeer.

Decoraties
Huizen, openbare ruimtes en straten worden versierd met feestelijke versieringen zoals kerstbomen met fonkelende lampjes en op veel plaatsen staan kerststalletjes.

Kerstversiering
Kerstbomen met lichtjes en versierd met kerstballen en andere ornamenten werden in Griekenland geïntroduceerd door Otto, de eerste Griekse koning. Hij was afkomstig uit Beieren en plaatste een kerstboom in zijn paleis. De gewoonte sloeg aan in het midden van de twintigste eeuw en is nu een traditie.



Bootjes als kerstversiering
De "karavaki", een scheepje, is een traditionele Griekse kerstversiering. Het symboliseert de boten die worden gebruikt in de viering op 6 januari voor de zegening van het water. Veel Grieken zetten een verlicht bootje voor het raam ter herinnering aan deze maritieme traditie.

Kerstliederen en muziek
Groepjes kinderen en soms volwassenen gaan van deur tot deur om kerstliederen te zingen, bekend als "kalanda". Het is gebruikelijk dat huishoudens traktaties, munten of kleine cadeautjes aanbieden aan de kerstzangers.

Familiebijeenkomsten
Kerstmis is een tijd voor families om samen te komen. Familieleden reizen vaak lange afstanden om de vakantie door te brengen met hun geliefden. De nadruk ligt op eenheid en saamhorigheid.

Geschenken geven
De traditie van het uitwisselen van geschenken is een essentieel onderdeel van Griekse kerstvieringen. Kinderen kijken reikhalzend uit naar de komst van "Agios Vasilis" (Sint Basilius), die in de Griekse traditie enigszins gelijkstaat aan de Kerstman of Sinterklaas. Geschenken worden traditioneel uitgewisseld op Nieuwjaarsdag op het feest van Sint Basilius. In moderne tijden is het echter heel gebruikelijk om geschenken al met Kerstmis te geven.

De zegening van het water
Op 6 januari, Theofanie, vindt in heel Griekenland de zegening van het water plaats waarbij priesters in dorpen en steden een kruis in de zee, een rivier of in een meer gooien. Vervolgens duiken moedige zwemmers in het water en brengen het kruis aan land. Een daad waarvan men gelooft dat het geluk brengt voor het komende jaar.

NIEUWJAARSVIERING IN GRIEKENLAND
Grieken vieren oudejaarsavond zoals iedereen: aftellend tot middernacht om het nieuwe jaar te verwelkomen. Maar er is meer en Sint Basilius is waar het echt om draait. Nieuwjaarsdag, 1 januari, markeert het feest van Sint Basilius en het is een belangrijk onderdeel van de Griekse feestdagen. Families komen samen voor een speciale maaltijd en het is gebruikelijk om een  taart aan te snijden die bekend staat als "Vasilopita", waarin een verborgen geluksmuntje.



Granaatappel breken
In Griekenland is het gebruikelijk om een granaatappel open te breken met Nieuwjaar. In de Griekse mythologie symboliseert de granaatappel fortuin, vruchtbaarheid en welvaart. Traditioneel worden granaatappels als kerstversieringen gebruikt rond het huis en op de deuren van huizen om fortuin en geluk te verwelkomen.

Nadat de klok middernacht heeft geslagen en het nieuwe jaar begint, wordt de opengebroken granaatappel op de drempel van de voordeur gesmeten. Het veroorzaakt een beetje troep maar volgens bijgeloof symboliseren de zaden die overal in het rond liggen geluk en voorspoed.

GRIEKSE KERSTLEKKERNIJEN
Kerstdag wordt gekenmerkt door verschillende traditionele gerechten. Op de kerstdis staat een groot gebraad en heel veel zoetigheden, vaak zelf gemaakt en dan gedeeld met familie en vrienden. Alhoewel tegenwoordig ook veel van de lekkernijen klaar gekocht worden.

Christopsomo (Christusbrood)
Dit is een zoet, feestelijk brood gemaakt met  honing, sinaasappelschil en verschillende kruiden. Het brood wordt meestal versierd met een kruis of andere symbolische patronen.

Melomakarona
Dit zijn honing-walnootkoekjes gedrenkt in honingsiroop. Deze koekjes zijn populair en vaak zelf gemaakt.

Kourabiedes
Dit zijn boterachtige shortbreadkoekjes, meestal gevormd tot halve manen of rondjes en bestrooid met poedersuiker. Kourabiedes worden gemaakt met amandelen of walnoten en zijn het favoriete Grieks kerstkoekje.



FOLKLORE BIJGELOOF
Tijdens de kersttijd zouden boze geesten de kallikantzaroi (καλλικάντζαροι) uit de diepte der aarde tevoorschijnkomen en  via de schoorsteen de huizen binnengaan. Eenmaal binnen, zorgen ze voor onheil en chaos. De Grieken proberen deze geesten uit hun huizen te weren door tijdens de twaalf dagen van kerstmis een vuur brandend te houden in de haard.

Lees verder:
Kerstmis in Athene
Dexameni-plein
De Griekse Sinterklaas
Bouzoukia nachtclub
Aflossen van de wacht
Griekse gebruiken en gewoonten
Waar gaan we eten?
Fietsen in Athene
Eet als een local
Dagtochtje naar een eiland