athene-psiriathene-zeusathene-foodporto-rafti-atheneouzo-griekenland-atheneathene-akropolis-parthenonathenerafina-atheneatheneathene-akropolisatheneathene-olympisch stadion

Hadrianus en Antinous: het tragische liefdesverhaal van de Romeinse keizer

Athene was voor keizer Hadrianus veel meer dan een stad. Het was zijn grote liefde. Terwijl andere Romeinse keizers hun blik vooral op macht en verovering richtten, raakte Hadrianus gefascineerd door de Griekse wereld. Hij sprak Grieks, bewonderde de filosofen van Athene en droomde ervan de glorie van de klassieke stad nieuw leven in te blazen. Ook liet hij, volgens Griekse gewoonte, zijn baard staan; iets wat onder Romeinen ongebruikelijk was.

Athene_hadrianus_en_antinous_liefdesleven.jpg
Keizer Hadrianus, de Romeinse keizer die verliefd werd op Griekenland en Athene

De ontmoeting met Antinoüs


Tijdens een reis door het oostelijke deel van zijn rijk, in het huidige Turkije, ontmoette Hadrianus de jonge Antinoüs. Deze knappe Griek werd al snel zijn vaste metgezel en vergezelde de keizer op zijn reizen door het rijk. Jarenlang waren Hadrianus en Antinoüs vrijwel onafscheidelijk.

Hadrianus was getrouwd met Vibia Sabina, maar het huwelijk verliep moeizaam. Het echtpaar kreeg geen kinderen. 
Hadrianus' relatie met de jonge Griek  trok aandacht, maar de keizer maakte er geen geheim van dat Antinoüs een bijzondere plaats in zijn leven innam. Dat paste bij zijn bewondering voor de Griekse cultuur.

Homoseksualiteit in het oude Griekenland en Rome


In het oude Athene werd homoseksualiteit anders gezien dan tegenwoordig. Mensen definieerden zichzelf niet als homo- of heteroseksueel zoals wij dat nu doen. Relaties tussen mannen kwamen voor en maakten deel uit van sociale en culturele tradities, al golden daarbij regels en verwachtingen die sterk verschilden van moderne opvattingen over liefde en seksualiteit.

Griekse tradities en Romeinse opvattingen


Dat een volwassen man een jonge minnaar had, kwam in het oude Griekenland regelmatig voor. Homo-erotische relaties werden soms gezien als onderdeel van de opvoeding en vorming van jonge mannen.

In Rome lag dit gevoeliger. Hoewel biseksuele relaties niet ongewoon waren, golden er duidelijke sociale grenzen. Relaties tussen mannen van dezelfde maatschappelijke klasse werden doorgaans afgekeurd. Contacten met slaven of prostituees werden gedoogd, zolang dit discreet gebeurde.

Athene_antinous_levensgezel_van_hadrianus.jpg
Antinous, de knappe jongeling met wie Hadrianus een relatie had

De mysterieuze dood van Antinoüs


In 130 na Christus veranderde alles. Tijdens een reis door Egypte viel Antinoüs in de Nijl en verdronk. Of het ging om een tragisch ongeluk, moord of zelfopoffering is nooit opgehelderd.

Het sterfgeval is nog altijd in raadsels gehuld. Werd Antinoüs vermoord omdat hij te machtig was geworden? Of sprong hij zelf in de rivier omdat hij vreesde dat zijn leeftijd spoedig een einde zou maken aan zijn relatie met veel oudere Hadrianus? Volgens sommige Griekse tradities eindigden dergelijke relaties wanneer de jongere partner volwassen werd.

De Romeinse senator en geschiedschrijver Cassius Dio, van Griekse afkomst, schreef dat Antinoüs zichzelf mogelijk opofferde uit bijgeloof. Men geloofde dat hij daarmee de kracht van zijn jeugd kon overdragen aan de zieke keizer.

Antinoüs wordt vereeuwigd


Hadrianus was diep geraakt door het verlies. Hij liet de stad Antinoöpolis bouwen, vernoemd naar Antinoüs. Het huidige dorp op deze locatie heet Sheikh 'Ibada en ligt naast de overblijfselen van de antieke stad in Midden-Egypte, aan de oostelijke oever van de Nijl.

Daarnaast vereeuwigde hij zijn grote liefde in talloze beelden en verhief hem zelfs tot god. Door het hele Romeinse Rijk verscheen het gezicht van Antinoüs in marmer, vooral in de Griekse steden die de keizer zo dierbaar waren.

Hadrianus en zijn stempel op Athene


De liefde van Hadrianus voor de Griekse hoofdstad ging veel verder dan zijn relatie met Antinoüs. Hij financierde grote bouwprojecten, voltooide de imposante Tempel van Zeus en gaf Athene een culturele en politieke impuls die eeuwenlang zichtbaar bleef. Dankzij zijn ambitieuze plannen groeide de stad uit tot een belangrijk centrum van cultuur en onderwijs binnen het Romeinse Rijk. Ontdek de blijvende erfenis van Hadrianus in Athene.
Reageer op dit artikel
Mail de redactie
Share dit artikel op Facebook!
Tweet dit artikel op Twitter!
Deel dit artikel!